แนวคิดการเปิดโอกาสให้ชาติเล็กๆ ได้สัมผัสเวทีระดับโลกนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ ย้อนกลับไปก่อนหน้านี้ จานนี อินฟานติโน ประธานฟีฟ่า เคยกล่าวไว้ว่าฟุตบอลโลกควรเป็นของคนทั้งโลก ไม่ใช่แค่ชาติมหาอำนาจจากยุโรปและอเมริกาใต้เท่านั้น ทุกประเทศสมควรได้รับโอกาสในการฝันถึงการปรากฏตัวบนเวทีที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของฟุตบอล และสัญญาณนี้ก็ชัดเจนยิ่งขึ้นเมื่อ อเลฮานโดร โดมิงเกซ ประธานสมาพันธ์ฟุตบอลอเมริกาใต้ (คอนเมโบล) ออกมาโพสต์บนโซเชียลมีเดีย X ว่าฟุตบอลโลก 2030 จะเป็นช่วงเวลาแห่งการเฉลิมฉลองครบรอบศตวรรษของทัวร์นาเมนต์ด้วยการมี 64 ทีม แม้ฟีฟ่ายังไม่มีการประกาศอย่างเป็นทางการ แต่การถกเถียงเรื่องรูปแบบใหม่นี้ก็จุดประเด็นขึ้นมาทันที
ผู้สนับสนุนแนวคิดนี้มองว่า ยิ่งมีผู้เข้าร่วมมากเท่าไหร่ ก็ยิ่งหมายถึงโอกาสที่หลายประเทศจะได้แสดงศักยภาพในระดับสูงสุดมากขึ้นเท่านั้น ฟุตบอลโลก 2026 ถือเป็นบทพิสูจน์ชั้นดีว่าทีมที่ไม่ใช่ตัวเต็งก็สามารถสร้างเซอร์ไพรส์ได้ เคปเวิร์ด ที่เคยถูกคาดการณ์ว่าจะจมท้ายกลุ่ม H กลับกลายเป็นชาติเล็กที่สุดที่ผ่านเข้าสู่รอบน็อกเอาต์ และเกือบสร้างประวัติศาสตร์ครั้งใหญ่ในการเผชิญหน้ากับอาร์เจนตินาในรอบ 32 ทีมสุดท้าย ขณะที่นอร์เวย์กับเออร์ลิง ฮาลันด์ ก็สร้างความฮือฮาด้วยการทะลุถึงรอบก่อนรองชนะเลิศ ส่วนเม็กซิโกในฐานะเจ้าภาพร่วม ก็ถูกยกย่องว่าได้นำเสนอหนึ่งในเกมที่ดีที่สุดของทัวร์นาเมนต์เมื่อปะทะกับอังกฤษที่เอสตาดิโอ อัซเตกา
ยิ่งไปกว่านั้น จำนวนผู้เข้าร่วมที่เพิ่มขึ้นยังเปิดโอกาสให้เกิดเรื่องราวใหม่ๆ จากประเทศที่แทบไม่เคยปรากฏตัวในฟุตบอลโลกมาก่อน สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโกเป็นหนึ่งในตัวอย่างที่สามารถนำความหวังใหม่มาสู่ประชาชนในประเทศของตนผ่านผลงานในฟุตบอลโลก 2026 และในด้านรูปแบบการแข่งขัน การใช้ 16 กลุ่ม กลุ่มละ 4 ทีม ก็ถูกมองว่าง่ายกว่า โดยสองทีมอันดับแรกจะผ่านเข้ารอบ 32 ทีมสุดท้ายทันที ทำให้ไม่ต้องใช้ระบบอันดับสามที่ดีที่สุดที่เคยถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักในฟุตบอลโลก 2026 อีกต่อไป
ทว่าในอีกด้านหนึ่ง ก็มีเสียงวิพากษ์วิจารณ์ไม่น้อยที่มองว่า การเพิ่มจำนวนผู้เข้าร่วมกลับจะยิ่งทำให้ช่องว่างของคุณภาพระหว่างทีมกว้างขึ้นไปอีก ในฟุตบอลโลก 2026 เพียงแค่ 48 ทีม ก็มีหลายชาติที่ประสบปัญหาในการแข่งขัน คูราเซาเสียไปถึง 9 ประตูจากสามนัดในรอบแบ่งกลุ่ม ส่วนตูนิเซีย อิรัก และปานามา ต่างก็แพ้รวดสามนัด โดยเฉพาะปานามาที่ทำประตูไม่ได้เลยแม้แต่ลูกเดียว
ความแตกต่างของคุณภาพนี้ทำให้เกมในรอบแรกๆ ค่อนข้างง่ายต่อการคาดเด
